Hangende koffie in Napels

Caffè sospesoItalië is het land van de koffie. De gemiddelde Italiaan drinkt zo’n 600 kopjes “caffè” per jaar. De meeste Italianen doen dat trouwens niet zittend, maar staand. Vaak hebben ze hun vaste koffiehalte, bijvoorbeeld ’s ochtends in een barretje op weg naar het werk. Iedereen kent de espresso en de cappuccino. Maar je hebt natuurlijk ook de caffè latte, caffè macchiato, latte macchiato, caffè lungo, ristretto, corretto… Plus nog allerlei lokale varianten, zoals de bicerin in Turijn.

Koffie drinken is een kunst, gebonden aan wetten en regels, die soms ook verschillen van noord tot zuid. Eén zaak is zeker: een cappuccino drink je alleen in de voormiddag. En als je een vriend ontmoet die je al een tijdje niet meer gezien hebt – waarbij dat “tijdje” kan variëren van een paar uur tot een paar jaar… – dan trakteer je hem op zijn minst een espresso.

Een van de meest opmerkelijke Italiaanse koffies is de “caffè sospeso”. Deze “hangende koffie” of “koffie in de wacht” behoorde jarenlang tot de traditie in Napels, vooral in de periode na de tweede wereldoorlog toen in de stad nog veel armoede heerste. Een Napolitaan die toen wat geld op zak had en even halt hield in een bar voor een caffè, had vaak de gewoonte twee koffies te betalen, ook al consumeerde hij er maar één.

Wat was de bedoeling van die “caffè sospeso”? Heel eenvoudig: die tweede koffie werd genoteerd, maar bleef onuitgeschonken. Hij bleef voor onbepaalde tijd “hangen”, tot er een minder gegoede Napolitaan passeerde die ook wel zin had in een babbel… én een koffie. Die hoefde alleen maar even te informeren bij de barista of er misschien een “sospeso” was. En als hij geluk had….

Bar FirenzeDe Italiaanse schrijver-filosoof Luciano de Crescenzo, zelf afkomstig uit Napels, omschrijft de “caffè sospeso” als een “caffè offerto all’umanità”, een koffie geschonken aan de mensheid. Hij voegt er wel aan toe dat dit mooie gebruik vandaag bijna uitgestorven is. Maar wie weet, als u in Napels komt, en u spreekt een mondje Italiaans – al is Napolitaans natuurlijk nog beter – dan kunt u in een lokale bar altijd eens vragen of er toevallig een sospeso in de lucht hangt. Wat u ook kunt doen: u bestelt een espresso en u verrast de barista door een sospeso te betalen voor een arme Napolitaan die zich écht geen koffie kan veroorloven.

-

Letteratura: Luciano de Crescenzo, Il Caffè Sospeso – Saggezza quotidiana in piccoli sorsi, Mondadori, 2008.

Dit bericht is geplaatst in Italië van buiten, Napels en getagd , , , , , , , . Bookmark de permalink.

6 Reacties op Hangende koffie in Napels

  1. Maaikel Cré zegt:

    Heel mooi artikeltje! Zeker met die verrassing in de vorm van de caffè sospeso.
    toch had ik graag die verschillende courante koffie’s even uitgelegd gezien, telkens eventjes tussen haakjesof zo.

  2. Olijf zegt:

    Zelf ben ik kind van Belgische moeder en Italiaanse vader.
    Had nog nooit van een caffè sospeso gehoord.
    Nu dus wel.
    Een fijn artikel, waarvoor dank :)

    • Hoi Bart, mooi lijstje!!! Enkele grepen uit het dagelijkse leven in Italië: als je een “caffè macchiato” bestelt, vraagt een goede barman “caldo o freddo?” Warm of koud? De benaming “caffè americano” is vrij recent en dient eigenlijk om een normale “caffè lungo” te onderscheiden van het “sop” dat de buitenlandse toeristen willen ;>)) Als een Italiaan een “caffè lungo” bestelt, vraagt de barman wel eens of hij die in een kopje of in een glas moet serveren. Verzoeken om een “caffè al vetro”, koffie geserveerd in een glas en niet in een kopje, betekent echter niet dat die koffie dan ook “lungo” moet zijn. Veel mensen, vooral van de oudere generaties, drinken hun espresso gewoon liever uit een koffieglas. Ik heb de gewoonte om vlak voordat ik naar onze koorrepetitie ga, een “caffè al sambuca” te gaan drinken samen met onze dirigent. De barman weet daar intussen dat mijn sambuca in mijn koffie moet (corretto), terwijl hij die van de dirigent in een apart glaasje met serveren, met een “mosca” erin, een vlieg… een koffieboon dus. En wat mij nog steeds opvalt, is hoe lang sommige Italianen in hun espresso staan te roeren voordat ze hem in één teug achterover slaan. Heb me altijd afgevraagd of ze dat doen om de suiker goed te laten oplossen, of om de koffie af te laten koelen…

  3. @Frauke: thx voor de aanvullingen vanuit de “echte” wereld!

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>