Toscaanse landheren in de Amiata

Toscane doet meteen denken aan zonnige heuvels, cipressen en wijngaarden. Maar het zuiden van Toscane ziet er heel anders uit. Op sommige van de met donkere bossen bedekte bergen kun je in de winter skiën. Ik zie vanuit mijn raam de Monte Amiata, een uitgedoofde vulkaan met een hoogte van 1732 meter, met zowaar een zwarte skipiste.

Wij noemen niet alleen onze berg “Amiata”, maar ook het hele gebied errond. De zuidwestelijke flank – il versante Grossetano – behoort tot de provincie Grosseto; de noordoostelijke – il versante Senese – is van Siena. Er zijn alleen kleine stadjes of dorpen, allemaal met hun eigen afgezonderde woonkernen die wijd en zijd verspreid liggen tussen en op de heuvels. Salaiola, waar ik woon, valt met zijn zestig inwoners onder de gemeentelijke bevoegdheid van Arcidosso dat acht kilometer oostwaarts op de top van een heuvel maar aan de voet van de Amiata ligt.

De streek van de Amiata werd in de middeleeuwen nu eens geclaimd door de heren van Siena, dan weer door die van Firenze. Daarom werden de meeste stadjes versterkt en op de hoogste toppen gebouwd, zodat vriend en vijand al van heinde en verre konden worden herkend. Naarmate de wegen veiliger werden, kwamen er ook woonkernen in de dalen, maar altijd lagen die – letterlijk – onder de voet van een landheer. Dat is ruwweg genomen de oorsprong van de grote landgoederen en boerderijen die u op het topje van iedere groene heuvel in het Toscaanse landschap ziet.

Het landgoed dat de scepter zwaaide over Salaiola heet Roveta en torent boven het omliggende landschap uit. De eigenaars verhuisden naar Rome in de jaren vijftig toen de landbouw hier moest wijken voor de industrie. Zij vertellen trots dat vroeger het hele gebied, zover de blik kon reiken van wie boven op de heuvel stond, van Roveta was.

Een deel van de bezittingen van Roveta werd in de naoorlogse periode onteigend. De rest verkochten ze vooral aan voormalige ondergeschikten en loontrekkers. De toon en het gedrag van deze laatsten is vandaag de dag nog steeds onderdanig, net zoals hun “heren” ook nu nog vaak een superieure toon aanslaan. Zo blijven de vroegere sociale verhoudingen, ondanks de moderne tijden, in dit deel van Toscane ook vandaag nog nawerken.

Over Frauke G.Joris

Vertaler en tekstschrijver Italiaans - Nederlands
Dit bericht is geplaatst in Italië van binnen, Toscane en getagd , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>