Kastanjefeesten in Toscane

Bij het woord Toscane denken de meeste mensen meteen aan eenzame cipressen op glooiende heuvels. Die zijn er in de bergstreek van Arcidosso niet. Vanuit de verte zie je donkergroen beboste bergflanken. Van dichtbij blijkt dat donkergroen de kleur te zijn van de kruinen van indrukwekkende kastanjebomen die verspreid staan in kaal gemaaid bosgras. In afwachting van de oogst verbranden de naarstige boseigenaars de bij elkaar geharkte kastanjebolsters en -blaadjes. Tientallen naar de hemel opkringelende rookpluimen op de berg zijn voor ons dus het sein dat de herfst, het kastanjeseizoen, weer is aangebroken.

Wordt het een goede of een slechte oogst? Die vraag probeert iedereen met zijn neus in de lucht te beantwoorden. Want de kastanjes moeten niet alleen het zware onderhoud van de bossen vergoeden, maar vooral het spaarvarken vullen. Dus is het koude, natte of zonnige weer het onderwerp van elk gesprek. Het moet af en toe regenen want van vocht zwellen de vruchten. Van te veel water worden kastanjes wormstekig. Hoe meer zon hoe beter. De hete scirocco-wind en hagel zijn voor de oogst een regelrechte ramp. Zijn er te veel kastanjes, dan dalen ze in waarde, maar wie weer en wind doorstaat om er als eerste bij te zijn, krijgt ook de hoogste prijs uitbetaald.

Kastanjes rapen lijkt makkelijk maar is bijzonder vermoeiend. Ik verafschuw het. Je loopt urenlang  kromgebogen door het bos om een mand te vullen met de dikste en gezondste kastanjes. Je kunt ook gewoon àlle kastanjes oprapen, maar dan zwoeg je aan het einde van de dag weer om de kleine en de wormstekige eruit te sorteren. Zodra je enkele balen hebt gevuld, breng je ze naar een plaatselijke opkoper. Die weegt en keurt en discuteert over prijs en soorten: marroni brengen altijd veel op; de inheemse ceci en bastarde rosse hebben tegenwoordig een betere prijs dan vroeger omdat ze zowaar een beschermde geografische aanduiding hebben gekregen, IGP in het Italiaans, BGA in het Nederlands.

“En wat wordt er gedaan met de niet verkochte kastanjes?” hoor ik u al vragen. Daar smullen we zelf van! Geglaceerde kastanjes of marrons glacés kent iedereen. In werkelijkheid worden kastanjes verwerkt in allerlei gerechten die in de Amiata vroeger gewoon dagelijkse kost waren. Albero del pane of broodboom noemde de Italiaanse dichter Giovanni Pascoli de kastanjeboom.

Sommige soorten zijn het lekkerst als je ze kookt met wat zout en rozemarijn in het water. Andere zijn meer geschikt voor allerlei soorten jam. Bij het ontbijt kun je kastanjepap met melk en suiker eten en veel plaatselijke restaurants bieden in de herfst polenta di castagne met worst als hoofdgerecht en castagnaccio als toetje aan. Tegenwoordig kun je daar in de plaats van de traditionele rode wijn zelfs kastanjebier bij drinken. Het allerlekkerst zijn echter gewoon gepofte kastanjes. Onweerstaanbaar liggen de caldarroste te  garen in enorme pofpannen op elk plein van de stad tijdens de talrijke kastanjefeesten die de hele oktobermaand lang de streek van de Amiata, de Garfagnana en de Mugello opvrolijken met hun middeleeuwse sfeer.

Castagnaccio wordt bereid met kastanjemeel dat in de herfst overal in Toscane verkrijgbaar is. Verder bevat deze koek zonder suiker water, olijfolie, rozemarijn en noten of pijnboompitten.

Castagnaccio - foto van Paola Manini

Over Frauke G.Joris

Vertaler en tekstschrijver Italiaans - Nederlands
Dit bericht is geplaatst in Italië van binnen, Toscane en getagd , , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>