Rijst, buffels en clichés

Een palmboom vol kerstballen in Rome… Pas als je de schok door je heen voelt gaan die een kerstpalmboom veroorzaakt, besef je hoe sterk het onderbewustzijn doordrongen is van clichébeelden. En hoeveel overtuigingen een mens heeft die uitsluitend gebaseerd zijn op de context waarin hij als kind is opgegroeid.

Bij kerstmis horen sneeuw en dennenbomen. Palmen, dadels en amandelen groeien in Afrika en rijst en buffels horen thuis in India. Voor alle kinderen die Sinterklaas kennen, komen sinaasappels en dus in één klap álle citrusvruchten uit Spanje. Gewend als ze zijn om citroenen en mandarijnen alleen in de supermarkt te zien, staan ze er nooit bij stil dat het vruchten zijn die in bomen groeien.

Toen ik voor het eerst met mijn eigen ogen rijstvelden zag in Italië, niet in de Povlakte, maar enkele kilometers ten zuiden van Siena in Toscane, stond ik paf. Zoals wel meer mensen uit een Noord-Europees land had ik rijst geassocieerd met India. Hetzelfde gold voor het ogenblik waarop ik voor het eerst buffels in een wei zag grazen. Een buffel hoort bij rijst en dus bij India. Dat ik op de vertalersschool geleerd had dat Italië een van de grootste Europese rijstproducenten is, deed totaal niks af aan de schok die door mij heen ging toen ik die rijst met mijn eigen ogen zag groeien.

De vreemdste ervaring van allemaal is echter, ook vandaag nog, de confrontatie met wie rijst, buffels en sinaasappelbomen doodnormaal vindt en dus niet snapt wat ik zo daar zo bijzonder aan vind. Zoals mijn Romeinse vrienden telkens raar kijken als ik zo hard moet lachen om de  kerstballen in hun palmbomen. Onlangs probeerde ik dat uit te leggen aan mijn jonge Italiaanse buurvrouw, iemand die gestudeerd heeft en al enkele buitenlandse reizen heeft gemaakt. Pas toen ze mij met ongeloof vroeg “of er dan echt geen sinaasappelplantages zijn in België”, besefte ik hoe diep de wortels zitten waarop het onbegrip groeit tussen mensen uit verschillende culturen.

Als reactie op wat ik bij het filmpje over de kunstige cappuccino had geschreven, vroeg een lezer mij “wanneer Italianen dan wel een cappuccino drinken”. Als Belgische die al haar dagen van de afgelopen  zevenentwintig jaar in Italië heeft doorgebracht, had ik er niet meer bij stilgestaan dat niet elke buitenlander uit zichzelf weet dat een cappuccino in dit land alleen bij het ontbijt hoort…

De Italiaanse Bruno Bozzetto (1934) is een van de beroemdste cartoontekenaars van de twintigste eeuw. In diverse korte films beeldt hij op meesterlijke wijze stereotypische overtuigingen en clichématige voorstellingen uit.

In opdracht van het Goethe-Instituut maakte Bruno Bozzetto dit filmpje over Italiaanse clichés over Duitsers en andersom.

Bruno Bozzetto website (Engels en Italiaans)

Foto van boeren in een rijstveld uit Italia a tavola

Over Frauke G.Joris

Vertaler en tekstschrijver Italiaans - Nederlands
Dit bericht is geplaatst in Italië van binnen en getagd , , , , , , , , , , , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>