Dode dichters en andere pechvogels

AngeloWat hebben John Keats, Percy Shelley, Carlo Emilio Gadda, Antonio Gramsci en Dirk Geerd Hamer met elkaar gemeen? Ze liggen allemaal begraven op de niet-katholieke begraafplaats van Rome. De minst bekende is allicht Dirk Geerd Hamer. En toch is het verhaal van zijn leven en vooral van zijn dood het vertellen waard.

De Engelse dichter John Keats woonde maar korte tijd in Rome en toch liet hij er een grote indruk na. Hij stierf na een longziekte in 1821, amper 26 jaar oud. Ook de al even geniale Percy Shelley woonde een tijdje in Rome. Hij verdronk tijdens een boottochtje voor de kust van Toscane en stierf in 1822, op 29-jarige leeftijd. Zijn lichaam spoelde aan op het strand, waar het werd gevonden door die andere grote dichter, Lord Byron.

KeatsShelley en Keats liggen begraven op het “Cimitero Acattolico per gli Stranieri al Testaccio”. Die niet-katholieke begraafplaats voor buitenlanders wordt ook wel eens de protestantse begraafplaats genoemd, ook al liggen er niet alleen protestanten en ook niet alleen buitenlanders. Nog heel wat andere beroemdheden vonden hier hun laatste rustplaats, bijvoorbeeld August, de zoon van Johann Wolfgang von Goethe, maar ook de Italiaanse schrijver Carlo Emilio Gadda, de marxistische politicus Antonio Gramsci en de Amerikaanse beat-dichter Gregory Corso. Een van de meest bezochte graftombes is die van Shelley. Hoewel zijn grafsteen het opschrift “Cor Cordium” (Hart der Harten) draagt, bevindt zich hier ironisch genoeg alles behalve het hart van Shelley. Dat ligt dan weer in het graf van zijn zoon in Engeland.

PiramideDe protestantse begraafplaats ligt aan de Via Caio Cestio, achter de piramide van Cestius die er al staat sinds het jaar 30 voor Christus. In die piramide, een kopie van een Egyptische piramide op kleine schaal, lag oorspronkelijk het lichaam van de volkstribuun Gaius Cestius. Hij stierf in het jaar 12 voor Christus en had bepaald dat er na zijn dood een piramide voor hem moest worden opgericht. En hij had daarvoor zelf de nodige fondsen opzij gezet. De piramide staat er vandaag nog altijd, wat verzonken in de grond en geklemd tussen het drukke kruispunt van de Porta San Paolo en de niet-katholieke begraafplaats.

De grootste pechvogel die hier begraven ligt, is wellicht de jonge Duitser Dirk Geerd Hamer. Hij overleed in 1978 op 19-jarige leeftijd na een schietpartij op een boot bij een eiland voor de kust van Corsica. De fatale kogel was afkomstig uit het wapen van prins Victor Emanuel, de zoon van de sinds 1946 verbannen Italiaanse koning Umberto II. Hamer zou samen met enkele vrienden een rubber bootje van Prins Victor Emanuel hebben gestolen. De prins, die naar verluidt behoorlijk dronken was, nam meteen zijn karabijn en ging op zoek naar de dieven. Hij trof het bootje aan bij een klein jacht waarop enkele jongeren, waaronder Dirk Hamer, lagen te slapen. Het gezelschap werd gewekt en er ontstond een heftige woordenwisseling. De prins loste een schot en raakte de ongewapende Dirk Hamer in de onderbuik. De jongeman werd naar het ziekenhuis gebracht, waar hij bezweek aan zijn verwondingen.

Grafsteen Dirk HamerNooit werd het bewijs geleverd dat Dirk Hamer het bootje effectief gestolen had. De prins zou in het begin zijn schuld zelfs hebben toegegeven. Maar een prins blijft een prins, ook al was Italië ondertussen al lang een republiek en had de koninklijke familie officieel geen enkele macht meer. Er volgde een proces, niet voor een Italiaanse maar voor een Franse rechtbank, want de Italiaanse koninklijke familie was uit Italië verbannen en alles had zich afgespeeld op Frans grondgebied. Victor Emanuel werd verdedigd door zeven advocaten in een proces dat 13 jaar aansleepte. Hij werd uiteindelijk vrijgesproken. Het jonge slachtoffer, wiens ouders in de Italiaanse hoofdstad woonden, was toen al lang begraven, in alle stilte.

Mocht u in Rome zijn, in de buurt van de piramide van Cestius, wandel dan ook even langs het Cimitero Acattolico. En wandel, nadat u de grafstenen van Keats, Shelley of andere grote kunstenaars bewonderd hebt, misschien ook even langs het kleine, eenvoudige graf van een eenvoudige jongeman die waarschijnlijk alleen maar brute pech heeft gehad.

-

Meer info op de website van de niet-katholieke begraafplaats.
Meer over Keats en Shelley op de site van het Keats-Shelley-huis.
Meer over Dirk Geerd Hamer: Italiaanse geheimen, Linda Otter, uitgeverij Eldorado, 2008.

Dit bericht is geplaatst in Italië van buiten, Rome en getagd , , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>