Gecastreerde kastanjes

Crastatone 2012 PiancastagnaioZoals elk jaar begin november staat in mijn koelkast een tronchetto di castagne naar mij te lonken. Omdat de vriendin die hem voor mij maakt twee dagen werk heeft aan die zoete lekkernij, ben ik er heel zuinig op. Ik ben die kastanjestronk eigenhandig gaan ophalen in Piancastagnaio, aan de andere kant van de Amiataberg in de provincie Siena, tijdens het plaatselijke kastanjefeest dat Crastatone heet.

Elk stadje van de Amiata heeft tegenwoordig zijn eigen kastanjefeest. Die trekken vooral Italiaanse toeristen aan, camperisti of eigenaars van campers. Ze parkeren aan de rand van onze smalle bergwegen om de enige kastanjes te rapen die ze “mogen” rapen: alle vruchten die op de openbare weg zijn gevallen. Toeristen beperken zich tot enkele kilo’s kastanjes voor eigen gebruik. De afgelopen jaren echter hebben de plaatselijke boseigenaars het steeds lastiger met echte “smokkelrapers”. Carabinieri die niet één, maar vijf smokkelrapers tegelijk uit het bos verjagen, zijn een dagelijks verschijnsel geworden.

De bevolking van deze Toscaanse bergstreek bezweert met de jaarlijkse kastanjefeesten alle pijnlijke herinneringen aan een tijdperk waarin elke overlevingskans afhing van de jaarlijkse kastanjeoogst. En dat tijdperk is pas een jaar of veertig geleden afgesloten. De kastanjes werden in de eerste plaats gedroogd. Een gedeelte ervan werd tot meel verwerkt, een ander deel bewaard. Net zoals erwten en bonen worden gedroogde kastanjes in water geweld, waarna ze in water of melk worden gekookt om er vervolgens zoute of zoete gerechten mee te bereiden.

pofpanDe Crastatone van Piancastagnaio is met zijn zesenveertig jaar het oudste feest van de streek. Naar verluidt begon het met enkele tieners die in de jaren zestig uit pure verveling besloten om een grote pofpan door de plaatselijke smid te laten maken om midden in het dorp kastanjes te castreren, te poffen en te verkopen. Het hedendaagse feest vult het hele stadje met houtvuren en poffers, muzikanten, straatartiesten, stalletjes met warme dranken en kastanjegerechten van weleer, marktkramers en tentoonstellingen. Maar de grootste attractie zijn de cantine of privé-kelders die ‘s avonds door de plaatselijke jeugd omgebouwd worden tot eetgelegenheden. In het hele stadje wapperen aan de huizen de kleurige vlaggen van de contrade of stadswijken. Goudkleurig stro ritselt onder de voeten van de bezoekers die op een strobaal kunnen genieten van een glas rode wijn en een gefrituurde en gezouten ciabatta.

Het woord Crastatone is een verbastering, of eigenlijk een verkeerde uitspraak, van het woord castrato. Om kastanjes te poffen moeten ze eerst ingesneden of “gecastreerd worden. Crastatone betekent dus “grote gecastreerde kastanje”. Ik vermoed echter dat “die van Piano” met deze naam uitdrukken dat hun kastanjefeest, het laatste van de herfst, het allergrootste is van de hele Amiata.

Als onze berg “een hoed op heeft”, regent het de volgende dag, dat weet hier iedereen. Op 1 november was die hoed dreigend donker….en ben ik dus gauw mijn jaarlijkse kastanjestronk gaan ophalen en van de Crastatone gaan genieten. En heb ik meteen een afspraak gemaakt voor de olijfoliefeestelijkheden van eind november!

Over Frauke G.Joris

Vertaler en tekstschrijver Italiaans - Nederlands
Dit bericht is geplaatst in Italië van binnen, Toscane en getagd , , , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>