Nonna Caterina en het geheim van de pina

pine e zuccheriniIn het Toscaanse Arcidosso, een van de vier stadjes aan de zuidelijke voet van de Amiata-berg, wordt op de eerste zondag na Pasen een feest met een eeuwenoude oorsprong gevierd. Historici halen er allerlei heidense goden bij, zoals Dionysus en Mercurius, en de kerk heeft het zich ook toegeëigend, maar de symboliek van de rituele “attributen” van dit feest spreekt voor zichzelf.

Jaren geleden, toen het Festa della Pina op een heel laag pitje brandde in Arcidosso, hadden wij een vriendin in het dorp die bijna negentig was en die wij “Nonna Caterina” noemden. Telkens als ik aan Nonna Caterina verhalen vroeg over het Festa della Pina, begon ze zenuwachtig te giechelen. Het duurde enkele jaren voordat ze mij haar geheim prijsgaf.

“Toen ik jong was, mochten wij meisjes nooit alleen buiten komen. Zelfs wassen in de dorpswasbekkens mocht alleen samen met andere vrouwen. De mannen mochten naar de markt, naar het dorp of gewoon op het plein zitten kletsen en wijn drinken. Alleen op de belangrijkste kerkelijke feestdagen, zoals Kerstmis, mochten ook de ongetrouwde meisjes buiten komen, maar altijd moest er één van hun ouders bij zijn. Er was maar één dag van het jaar waarop we toch alleen uit mochten gaan: de eerste zondag na Pasen, naar het Festa della Pina. De meisjes, of hun moeders, bakten “zuccherini”, ronde koeken met een gat erin. Met een volgeladen mand liepen we kilometers te voet naar het feest in Arcidosso. Op het feest kregen we ook het enige “ijsje” van het jaar. Boven op de berg zijn diepe putten gevuld met eeuwige sneeuw. Mannen uit het dorp brachten die sneeuw op de rug van hun muilezel naar het dal en verkochten “gelato”, sneeuw met vruchtensiroop.

Ook de jongens uit het dorp kwamen naar het feest, gewapend met stokken met dennenappels die ze rood, goud of zilver hadden gekleurd. Als een jongen je zijn “pina” aanbood en jij in ruil hem een “zuccherino” uit je mand gaf, verklaarde je in wezen akkoord met een verloving.“

Op dit punt van haar verhaal gekomen, begon Nonna Caterina altijd te wiebelen en te blozen. Toen ik dit voor de zoveelste keer constateerde, vroeg ik haar recht voor de raap waarom ze zo reageerde. Van haar antwoord viel ik bijna uit mijn stoel van het lachen: “Tja, je kunt je wel voorstellen hoeveel kinderen op dat feest verwekt zijn.” Het uitwisselen van de koeken met gaten erin en stokken met dennenappels erop, had dus niet alleen maar de symbolische betekenis van “het accepteren van een officieel aanzoek tot verloving”, het betekende letterlijk dat ze zich bereid verklaarden om over te gaan tot daden. Notabene met de stilzwijgende toestemming van hun ouders!

Het rad der fortuin draaide afgelopen zondag bij de eeuwenoude kerk Pieve ad Lamulas in Montelaterone rustig rond:

 

 

 

 

 

En de prijs, worst en ham, wordt meteen gedeeld!

 

 

 

 

 

Er was muziek en er werd gedanst…

 

 

 

 

 

Met dank aan Carlo Gielen voor zijn mooie foto’s van het Festa della Pina!

Over Frauke G.Joris

Vertaler en tekstschrijver Italiaans - Nederlands
Dit bericht is geplaatst in Italië van binnen, Toscane en getagd , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>