Pompeji-rood of Pompeji-geel?

Pompei abstract met hond“Van alle catastrofes ter wereld heeft geen enkele de volgende generaties zoveel vreugde geschonken als Pompeji,” schreef Goethe. Hij had het natuurlijk over 24 augustus van het jaar 79, de dag dat de stad in Campanië onder de as van de Vesuvius werd bedolven. De stad die haar naam gaf aan de kleur Pompeji-rood. Of is het Pompeji-geel?

Ruim 20.000 inwoners kwamen om het leven tijdens de uitbarsting van de vulkaan. De stad werd volledig bedekt onder een dikke laag as en lava. In 1748, nadat Pompeji eeuwen lang onzichtbaar was gebleven, begon men met de opgravingen. De stad bleek grotendeels ongeschonden. Honderden huizen, winkels, tempels, theaters, baden en bordelen kwamen tevoorschijn, inclusief de prachtige mozaïeken en fresco’s met hun wonderlijke kleuren.

Pompeji is een begrip in de archeologie en de kunstgeschiedenis. Maar ook Pompeji-rood is een begrip. De typisch rode kleur was zeer duur en werd hoog gewaardeerd, onder meer omdat de grondstof moest worden aangevoerd uit Armenië. Ze werd gebruikt op tal van plaatsen, onder meer in de Villa dei Misteri, een schitterende patriciërswoning met een fresco dat het verhaal vertelt van een jonge vrouw die wordt ingewijd in de Dyonisische mysteriën.

Pompei abstract 1Enkele jaren geleden werd alarm geslagen omdat de Italiaanse overheid de site onvoldoende zou beschermen tegen het verval en de invloed van zon, water en lucht. Het onderhoud zou “catastrofaal” zijn. Zo zou het beroemde Pompeji-rood langzaam maar zeker vervagen naar vaalroze. Maar was dat Pompeji-rood vroeger ook zo rood? En moet die kleur absoluut “gefixeerd” worden voor de eeuwigheid?

Uit wetenschappelijk onderzoek van de universiteit La Sapienza in Rome blijkt dat sommige muurfragmenten die nu rood zijn, in de oudheid waarschijnlijk geel waren. Ze zouden die intens rode kleur gekregen hebben door de inwerking van de hitte en door een chemische reactie met de gassen die vrijkwamen tijdens de uitbarsting van de vulkaan. In de eeuwen na de blootlegging zouden weer en wind ze nog verder hebben aangetast. Toch was zeker niet alle rood aanvankelijk geel. Daarbij speelden de makers van de muurschilderingen ook wel eens vals door gebruik te maken van minder goede, goedkopere rode verf. Hoe de vork precies in de steel zit, daar zullen de onderzoekers nog lang over discussiëren.

Pompei Villa dei MisteriKunnen en moeten de kunstwerken op de gigantische site van Pompeji beter beschermd worden tegen de natuur? Waarschijnlijk wel, zeker de beroemde fresco’s van de Villa dei Misteri. Maar het wonderlijke is dat er in de loop der jaren in heel de stad ook heel wat “natuurlijke” kunstwerken ontstaan zijn, waaronder veel abstracte werken die soms even betoverend zijn als de figuratieve muurschilderingen. Pompeji blijft verrassen. Goethe had gelijk.

Dit bericht is geplaatst in Campanië, Italië van buiten en getagd , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>