Sprezzatura – een woord, een boek

Sprezzatura coverVanzelfsprekende gratie, ogenschijnlijk moeiteloos meesterschap, verfijnde levenskunst op basis van een gedoseerde mix van natuurlijkheid, flegma en nonchalance… Het Italiaanse woord sprezzatura werd al op veel manieren omschreven. In werkelijkheid is het onvertaalbaar. Sprezzatura is niet alleen een heel bijzonder woord, sinds kort is het ook een heel bijzonder boek. En de auteur van dat boek is geen Italiaan, maar een Vlaamse vormgeefster, fotografe en esthete.

Het woord sprezzatura werd voor het eerst gebruikt door de Italiaanse graaf Baldassare Castiglione in 1528. In zijn boek “Il Libro del Cortegiano”(Het boek van de hoveling) laat hij een aantal personages gesprekken voeren over de eigenschappen van de ideale hoveling, een man die uitblinkt als krijgsman, kunstliefhebber, musicus, minnaar, dichter, denker, spreker… en dat allemaal op een natuurlijke, ongedwongen wijze. Kortom, met sprezzatura.

Ook al ging het om een ideaalbeeld, toch had het boek van Castiglione in de renaissance en ook later een niet te onderschatten invloed, niet alleen in Italië maar ook in andere landen. In de 16e eeuw al werd het vertaald in verschillende Europese talen. Maar is die sprezzatura ook vandaag nog terug te vinden in Italië, in de hedendaagse zowel als in de oude kunst? Volgens Carine Cuypers alvast wel.

‘Sprezzatura – Firenze – schetsen en notities’ van Carine Cuypers is een kleinood dat opvalt door zijn eenvoud en zijn verfijning. Een eigenzinnig kijkboek met weinig tekst, maar vooral mooie schetsen, tekeningen, aquarellen en foto’s, allemaal gemaakt door de auteur zelf, in Firenze, dé kunststad van Italië. Dit boek, gedrukt op speciaal papier van de Italiaanse papierfabrikant Fedrigoni, getuigt van een zeer persoonlijke visie op Firenze. Het straalt een zeldzame rust uit en is duidelijk gemaakt met veel… sprezzatura, en vooral met liefde voor het boek als object. ‘Sprezzatura – Firenze – schetsen en notities’ werd uitgegeven door CaraCarina, haar eigen uitgeverijtje, dat ze zelf omschrijft als “een papieren delicatessenzaak voor visuele fijnproevers”.

Sprezzatura binnenpagina 2“Het schetsen en aquarelleren is voor mij een zeer zintuiglijke ervaring,” vertelt ze. “Ik voel nu nog de muur waartegen ik leunde, en de zon die op mijn schouders scheen terwijl ik een bepaalde tekening aan het maken was, in een hoek van de Piazza della Signoria of op een ander plein in Firenze. Maar tekenen is ook een concentratieoefening, een manier om beter en dieper te kijken. Want er is ontzettend veel schoonheid, maar we zien ze vaak niet. Het is een kwestie van kijken. En soms wordt kijken zien.”

Sprezzatura binnenpaginaKunst en cultuur zijn voor Carine Cuypers van levensbelang.  Ze vindt overal schoonheid, in de oude kunst en de meesterwerken van de renaissance, maar ook in de moderne en de hedendaagse kunst. En ze heeft een hekel aan gekunsteldheid: “Ik geloof in de kracht van de verbeelding, en vooral in de schoonheid, als troost en discipline. De genezende balsem op de ziel, op de wonden van de botsingen met het leven. Die schoonheid naar boven filteren, dààr gaat het me om.”

Voor sommige mensen is Italië vooral synoniem van pizza, pasta, vespa, mafia… En dat hoort er natuurlijk ook allemaal bij. Maar laten we zeker niet vergeten dat Italië ook gelijk is aan schoonheid, magie, kunst, levenskunst… en sprezzatura.

-

‘Sprezzatura – Firenze – schetsen en notities’ werd uitgegeven door CaraCarina in oktober 2013. Carine Cuypers is ook de auteur van De binnentuin, De magie van Rome, Pantheon – navel van de aarde, Het paviljoen van de menselijke driften en De kracht van de ver-beelding.

Meer informatie op de website van CaraCarina.

Dit bericht is geplaatst in Italië van buiten en getagd , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>