De magische pleintjes van Genua

Piazzetta CarmineGenua, de hoofdstad van Ligurië, trekt lang niet zoveel toeristen als Rome, Firenze of Venetië. En misschien is dat maar goed ook. Een té groot aantal “indringers” zou het karakter van deze fascinerende stad wel eens kunnen aantasten. Toch gaat het aantal bezoekers uit Nederland en Vlaanderen in stijgende lijn. Wellicht is La Superba van Ilja Leonard Pfeijffer daar niet vreemd aan. Deze superbe roman, bekroond met de Libris Literatuurprijs 2014, is een regelrechte ode aan de verbeelding, maar ook aan “het andere Genua”.

Het echte hart van Genua klopt in het Centro Storico, te beginnen bij de smalle straatjes vlak bij de haven. Zij zijn het domein van de Afrikanen, Marokkanen en andere migranten die hier een nieuw leven trachten op te bouwen, vooral met de verkoop van uitheemse voedingsmiddelen, specerijen, snuisterijen, zonnebrillen en paraplu’s… De wijk Maddalena, enkele straten verder, is dan weer het terrein van de hoertjes en de transseksuelen. Ook zij horen erbij.

Genua heeft weinig grote pleinen. Weinig majestueuze piazza’s. Geen oogverblindende tempels of kathedralen. Maar dat wordt ruimschoots goedgemaakt door het labyrint van donkere, maar vaak ook kleurige steegjes en verrassend rustige pleintjes, met hier en daar wat bars en restaurantjes. “Daar zijn van dat soort pleintjes,” schrijft Ilja Leonard Pfeijffer, “zoals Piazza della Lepre, Piazza delle Oche en Piazza della Posta Vecchia, pleintjes zo groot als een parkeerplaats, die zich elke nacht op mysterieuze wijze op een andere plek bevinden. Daar zijn barretjes, maar ook die verwisselen van plaats. De kunst is om de straatjes te betrappen tijdens hun nachtelijke verschuivingen. Maar het gebeurt onhoorbaar en heel snel. Of juist heel langzaam. Dat weet ik nog steeds niet.”

Amor perfettoEn er zijn nog zoveel andere verborgen pleintjes, trappenstraatjes en steegjes met prachtige namen zoals Campo Pisano, Vico Amandorla, Vico della Rosa, Vico Dietro Il Coro Della Maddalena… of Piazza dello Amor Perfetto. Aan dit “plein van de perfecte liefde” is – zoals dat hoort – een mooi verhaal verbonden. De Franse koning Lodewijk XII zou hier in 1502 op bezoek geweest zijn bij enkele edellieden. Hij kreeg een groots feestmaal aangeboden en werd meteen stapelverliefd op de toevallig passerende Tommasina. De liefde was wederzijds. Helaas, Lodewijk XII moest dringend terug naar Frankrijk en Tommasina bleef achter met een gebroken hart.  Toen de koning uiteindelijk naar Genua terugkeerde, vernam hij dat zijn grote liefde gestorven was van verdriet. Hij keek uit het raam van haar kamer en sprak de onsterfelijke woorden: “Het had een perfecte liefde kunnen zijn.” En zo werd het piepkleine pleintje omgedoopt tot “Piazza dello Amor Perfetto”.

Graffiti Piazza RossaEen ander bijzonder plein is de Piazza San Bartolomeo dell’Olivella, dat ooit ook de Piazza Rossa (het Rode Plein) werd genoemd. Wie het zoekt, zal het niet vinden. Wie het niet zoekt… Op dit onooglijke pleintje is zo op het eerste gezicht niets te zien, niets te horen. Geen bars of terrasjes. Geen stadsgeluiden. Toch moet er onlangs een of ander feestje geweest zijn. Er hangen nog wat vlaggetjes en aan een afbrokkelende muur hangen bloembakjes, gemaakt van plastic flessen, versierd met kleurige linten. Er was ooit een klein klooster, maar de monniken zijn al lang verdwenen, net als de ambachtslieden die in deze wijk hun werkplaatsen hadden. Velen zijn geëmigreerd naar Amerika. Ook de revolutionairen van de Rode Brigades die zich hier in de turbulente jaren 60-70 verscholen, hebben “het Rode Plein” al lang verlaten. Alleen de graffiti die ze achterlieten, zijn na al die jaren nog altijd duidelijk leesbaar.

“Piazza San Bartolomeo dell’Olivella of Piazza dell’Olivella of Piazza Rossa of hoe je het ook wilt noemen is een magisch pleintje,” lees ik in een tekst die tegen een muur hangt. “Dit is een plek van afscheid nemen“, maar het is ook “een plek van samen zijn“. Want soms, heel onverwachts, zo gaat de tekst verder, verschijnen er plots tafels en stoelen op het pleintje. Zomaar uit het niets. Allemaal verschillende stoelen. Spontaan komen uit de omringende straatjes en steegjes allerlei mensen te voorschijn, met eten en drinken. Jong en oud, arm en rijk, blank en zwart. Ze eten, ze drinken, ze praten met elkaar… “En de kleuren van hun gedachten en de diepten van hun twijfels zijn van geen enkel belang.”

Dit bericht is geplaatst in Italië van buiten, Ligurië en getagd , , , , , , . Bookmark de permalink.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>